Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa công bố và lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo thông tư hướng dẫn giao dịch mua chứng khoán ký quỹ trước khi trình Bộ Tài chính xem xét ban hành.

Theo đó, khách hàng sẽ được vay một phần tiền theo tỷ lệ nhất định từ công ty chứng khoán để mua cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ, đồng thời thế chấp số chứng khoán đó tại công ty. Đây là nghiệp vụ được giới đầu tư mong đợi lâu nay, bởi sẽ giúp tăng cầu trên thị trường, cũng là tăng thanh khoản.

Theo dự thảo thông tư, hạn mức cho vay sẽ là không quá 5% tổng số cổ phiếu lưu hành cùng loại của công ty niêm yết. Tổng mức cho vay đối với một khách hàng không được vượt quá 1% vốn chủ sở hữu của công ty chứng khoán. Cùng lúc, tổng dư nợ của một công ty chứng khoán không được vượt quá 100% vốn chủ sở hữu của công ty đó.

Nhà đầu tư dự kiến được giao dịch mua chứng khoán ký quỹ với thời hạn vay không quá 6 tháng. Ảnh minh họa: Hoàng Hà

Tùy theo tình hình thị trường, điều kiện của công ty và mức độ tín nhiệm của khách hàng, công ty chứng khoán sẽ quyết định tỷ lệ ký quỹ, nhưng không thấp hơn 50% giá trị chứng khoán tại thời điểm mua. Đây là tỷ lệ phần trăm giữa khoản tiền khách hàng phải có tại thời điểm thực hiện mua ký quỹ so với khoản tiền vay từ công ty chứng khoán. Ủy ban Chứng khoán nhà nước cũng có thể thay đổi tỷ lệ này tùy theo tình hình của thị trường.

Thời hạn cho vay giao dịch mua ký quỹ sẽ do công ty chứng khoán và khách hàng thỏa thuận, nhưng không được quá 6 tháng. Tùy thuộc vào mức độ tín nhiệm của khách hàng, công ty chứng khoán có thể tiếp tục gia hạn cho vay, nhưng không quá một kỳ 6 tháng tiếp theo.

Lãi suất cho vay giao dịch mua ký quỹ sẽ do công ty chứng khoán và khách hàng thỏa thuận, nhưng không vượt quá 1,5 lần lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước.

Cổ phiếu được giao dịch mua chứng khoán ký quỹ phải đảm bảo đã niêm yết từ 6 tháng trở lên, và công ty đã phải thành lập và hoạt động tối thiểu 5 năm với vốn điều lệ 20 tỷ đồng trở lên. Công ty không có lỗ trong năm hoạt động liền trước và có tỷ lệ lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối năm tối thiểu là 3%. Cổ phiếu này cũng không được thuộc diện bị kiểm soát hoặc dừng giao dịch.

Khi một mã chứng khoán nào đó bị đình chỉ giao dịch, hủy niêm yết, hay vốn chủ sở hữu của công ty niêm yết giảm xuống dưới vốn điều lệ, hoặc công ty có lỗ tích lũy tính theo báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán, thì chứng khoán đó sẽ bị thông báo ngừng giao dịch mua ký quỹ.

Ngoài ra, chứng khoán cũng bị ngừng giao dịch mua ký quỹ khi mức giá giao dịch dao động quá lớn, có khối lượng giao dịch bất thường, và trước các thời điểm chốt danh sách thực hiện quyền, hay khi tình hình kinh tế, xã hội có những biến động bất thường.

Để mua chứng khoán ký quỹ, khách hàng mở tài khoản giao dịch mua ký quỹ và được quản lý tách biệt với tài khoản giao dịch môi giới thông thường. Mỗi khách hàng chỉ được mở một tài khoản mua ký quỹ tại một công ty chứng khoán, và phải trực tiếp giao dịch, chứ không được ủy quyền.

Nhân viên, thành viên ban giám đốc, hội đồng quản trị, ban kiểm soát, và người sở hữu từ 5% trở lên vốn điều lệ công ty, cũng như cổ đông nắm giữ 10% vốn điều lệ trở lên của công ty mẹ cũng sẽ không được mua cổ phiếu ký quỹ.

Khi đáo hạn hợp đồng, nếu khách hàng không trả khoản vay đúng hạn, công ty chứng khoán sẽ phải bán tài sản thế chấp để thu hồi khoản cho vay trong vòng 1 ngày làm việc.