Việc chuyển từ hình thức cấp giấy phép xây dựng (có giá trị một năm) sang cấp chứng chỉ xây dựng (có giá trị lâu dài) là nét mới trong dự án mở rộng nâng cấp đường Lũy Bán Bích, quận Tân Phú, TP HCM. Cách làm này được nhiều hộ dân hưởng ứng nên chỉ trong thời gian ngắn mặt tiền tuyến đường này đã thay đổi diện mạo khá nhiều so với trước đây. Nhiều nhà phố mới san sát nhau xây lùi vào trong, có cùng cốt san nền, hành lang thương mại, kiểu dáng đồng bộ và đẹp mắt... đang dần thay thế những ngôi nhà mặt tiền cũ, xập xệ.

Ông Sang, chủ một căn nhà mới xây chỉ vào dãy nhà khang trang chạy dài từ số 315 đến 323 trên đường Lũy Bán Bích cho biết: "Chứng chỉ xây dựng được cấp nhanh chóng, miễn phí lại có giá trị lâu dài, khả năng tài chính tới đâu xây tới đó. Nhờ vậy mà ở đây ai có tiền đều tranh thủ làm nhà để kinh doanh, buôn bán".

Theo ông Sang, ban đầu gia đình ông còn băn khoăn không muốn xây, lo mất mặt tiền. Tuy nhiên khi được lãnh đạo quận Tân Phú cho phép làm cửa cuốn ở mặt tiền và hai bên tầng trệt, các tầng trên được xây tới ranh lộ giới thì ông thấy "mở cờ trong bụng" gom tiền xây nhà.

Nhà mới có màu sắc và kiểu dáng đồng bộ đang dần thay thế những căn nhà mặt tiền xập xệ lấn ra mặt tiền đường Lũy Bán Bích. Ảnh: Vũ Lê.

Chỉ sang căn nhà hàng xóm đang xây tại số 1055 Lũy Bán Bích, bà Liễu - người dân tại đây cho biết: "Thấy láng giềng làm nhà cửa dễ dàng, thuận tiện, lại nghe lãnh đạo phường, quận hứa chưa có chủ quyền nhà vẫn được cấp chứng chỉ xây dựng tôi cũng muốn nhập cuộc".

Người phụ nữ này cho rằng, "buôn có bạn, bán có phường", đường Lũy Bán Bích được quy hoạch thành tuyến phố thương mại từ đầu đến cuối đường nên khi hàng xóm đang xây nhà bà cũng thấy nôn nao muốn "đi cùng một hội".

Trên thực tế, nhu cầu xây mới nhà cửa của người dân ở mặt tiền đường Lũy Bán Bích đang tăng dần lên. Theo thống kê sơ bộ của quận Tân Phú, ban đầu chỉ có khoảng 50 chứng chỉ xây dựng được cấp nhưng đến nay, quận đã tiếp nhận 126 đơn xin đề nghị cấp chứng chỉ xây dựng và đã cấp xong 90 chứng chỉ cho các hộ có nhu cầu. Thời gian cấp nhanh nhất là 3 ngày đối với những hồ sơ đơn giản và 10 ngày đối với các trường hợp phức tạp. Hiện 7 phường của quận Tân Phú có tuyến đường Lũy Bán Bích đi qua vẫn tiếp nhận hồ sơ đăng ký xây dựng.

Với các yêu cầu khá thoáng để hỗ trợ người dân, việc cấp chứng chỉ xây dựng mở rộng đối với cả những căn nhà chưa có chủ quyền. Lãnh đạo quận Tân Phú cho biết, có những trường hợp gia chủ chỉ nộp bản vẽ hiện trạng nhà, đất sẽ do ban bồi thường giải phóng mặt bằng đo vẽ. Thậm chí người dân còn thiếu giấy tờ nhà đất cũng được làm đơn đăng ký xây dựng với điều kiện diện tích và ranh đất do chủ nhà cam kết chịu trách nhiệm.

Một dãy nhà đang rục rịch xây mới trên tuyến đường Lũy Bán Bích. Ảnh: Vũ Lê.

Trao đổi với VnExpress.net, Tổ trưởng tổ công tác quy hoạch quận Tân Phú Nguyễn Thị Ngọc Khuê cho biết: "Mở rộng đường Lũy Bán Bích là dự án quận chuẩn bị từ năm 2006 đã qua các bước trình duyệt từ Sở Quy hoạch kiến trúc đến UBND TP HCM. Khi triển khai dự án được đa số người dân đồng tình".

Bà Khuê giải thích, chứng chỉ xây dựng vẫn đảm bảo phù hợp quy định vì dựa trên quy hoạch chi tiết và thiết kế không gian kiến trúc tỷ lệ 1/200 cho toàn bộ mặt tiền đường Lũy Bán Bích. Theo đó, tất cả nhà mặt tiền đường này sẽ được xây theo một số mẫu nhất định. Quận đã thuê đơn vị tư vấn và các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, đề xuất mẫu nhà, màu sắc, kiển dáng.

Nhớ lại quá trình thuyết phục dân để chuẩn bị triển khai dự án đường Lũy Bán Bích, bà Khuê phân tích cái được và mất của dự án. Theo bà, người dân được nhiều thứ. Một là rút ngắn khâu xin phép xây dựng mất thời gian và tốn tiền triệu nhưng chỉ có hiệu lực trong một năm. Hai là không có chủ quyền vẫn được cấp chứng chỉ xây dựng có giá trị lâu dài. Ba là ai có tiền đến đâu xây đến đấy. Bốn là các dãy phố đều có hành lang thương mại chung thuận tiện cho việc kinh doanh đồng thời nâng giá trị nhà đất trên tuyến đường này lên. Năm là dân không phải đóng bất cứ khoản phí nào. Tuy nhiên, trừ một điểm người dân phải hy sinh là phải xây nhà theo mẫu, không thể thiết kế kiểu dáng bên ngoài theo ý riêng.

"Đây là bài toán hài hòa lợi ích của người dân đồng thời giúp thành phố có được một tuyến đường đẹp, phù hợp quy hoạch. Thành phố sẽ không có ngay một tuyến phố đồng bộ nhưng tôi tin trong tương lai, dần dần đường Lũy Bán Bích sẽ thay da đổi thịt ", bà nói.

Theo thiết kế, đối với dạng nhà hợp khối trên tuyến đường Lũy Bán Bích xây cao tối đa 8 tầng kể cả tầng lùi trên sân thượng. Tầng trệt có khoảng lùi hành lang thương mại 3,5 m tính từ ranh lộ giới. Phần diện tích này không được xây dựng, chỉ có cột tại vị trí ranh lộ giới nhưng mặt tiền và hai bên có cửa cuốn để đảm bảo an ninh. Các tầng trên được xây dựng tới ranh lộ giới và mỗi tầng đều phải xây theo đúng mẫu quy định.